Халыкара яман шешне тикшерү агентлыгы (IARC) тарафыннан бастырылган 2020 елгы глобаль яман шеш авыруы мәгълүматлары буенча,күкрәк яман шешедөнья күләмендә 2,26 миллион яңа очрак теркәлгән, бу үпкә яман шешенең 2,2 миллион очрагы белән күрсәткечен узып киткән.Яңа яман шеш очракларының 11,7% өлеше белән, күкрәк яман шеше беренче урында тора, бу аны яман шешнең иң еш очрый торган төре итә. Бу саннар сансыз хатын-кызлар арасында күкрәк төеннәре һәм күкрәк массалары турында мәгълүматлылык һәм борчылу уятты.
Күкрәк төеннәре турында нәрсә белергә кирәк
Күкрәк төеннәре гадәттә күкрәктә урнашкан төерләрне яки массаларны аңлата. Бу төеннәрнең күбесе яман шешле түгел (раклы түгел). Кайбер еш очрый торган яман шешле сәбәпләргә күкрәк инфекцияләре, фиброаденомалар, гади кисталар, май некрозы, фиброкистик үзгәрешләр һәм интрадукталь папилломалар керә.
Кисәтү билгеләре:
Шулай да, күкрәк төеннәренең аз гына өлеше яман шешле (раклы) булырга мөмкин, һәм алар түбәндәгеләрне күрсәтергә мөмкин:кисәтү билгеләре:
- Зурлык:Зуррак төеннәрборчылуларны җиңелрәк күтәрергә омтылалар.
- Формасы:Дөрес булмаган яки тешле кырыйлары булган төеннәряман шеш авыруы ихтималы югарырак.
- Текстура: Әгәр төен булсакаты тоела яки кагылганда тигез булмаган текстурага ия, өстәмә тикшеренүләр кирәк. Бу, бигрәк тә, хатын-кызлар өчен мөһим50 яшьтән өлкәнрәк, чөнки яшь белән яман шеш авыруы куркынычы арта.
Күкрәк төеннәрен тикшерү һәм күкрәк яман шешен иртә диагностикалауның әһәмияте
Тикшеренүләр күрсәткәнчә, соңгы дистә ел эчендә Көнбатыш илләрендә күкрәк яман шеше белән авыручылар саны артса да, күкрәк яман шешеннән үлем күрсәткече кими бара.Бу кимүнең төп сәбәбе - иртә диагностика һәм дәвалау ысулларын оптимальләштерү, күкрәк яман шешен скрининглау төп компонент булып тора.
1. Тикшерү ысуллары
- Хәзерге вакытта төрле тикшерү ысуллары арасындагы сизгерлек аермалары буенча тикшеренүләр, нигездә, Көнбатыш илләреннән алынган. Клиник күкрәк тикшерүләренең сизгерлеге томография ысуллары белән чагыштырганда түбәнрәк. Томография ысуллары арасында магнит-резонанс томографиясе (МРТ) иң югары сизгерлеккә ия, ә маммография һәм күкрәк УЗИ охшаш сизгерлекләргә ия.
- Маммография күкрәк яман шеше белән бәйле кальцификацияләрне ачыклауда уникаль өстенлеккә ия.
- Тыгыз күкрәк тукымасындагы җәрәхәтләр өчен, күкрәк УЗИсы маммографиягә караганда күпкә югарырак сизгерлеккә ия.
- Маммографиягә бөтен күкрәкнең УЗИ тикшерүен өстәү күкрәк яман шешен ачыклау дәрәҗәсен сизелерлек арттырырга мөмкин.
- Күкрәк рагы күкрәк тыгызлыгы югары булган пременопауза чорындагы хатын-кызларда чагыштырмача ешрак очрый. Шуңа күрә маммография һәм күкрәкнең тулы УЗИ тикшерүен бергә куллану отышлырак.
- Имчәк куышлыгы бүленеп чыгуның үзенчәлекле симптомын ачыклау өчен, интрадукталь эндоскопия күкрәк куышлыгы системасын турыдан-туры визуаль тикшерүне тәэмин итә ала, бу каналлардагы теләсә нинди аномалияләрне ачыкларга мөмкинлек бирә.
- Күкрәкнең магнит-резонанс томографиясе (МРТ) хәзерге вакытта халыкара дәрәҗәдә гомер буе күкрәк яман шеше үсеш куркынычы югары булган кешеләр өчен, мәсәлән, BRCA1/2 геннарында патоген мутацияләр йөртүчеләр өчен тәкъдим ителә.
2. Күкрәкне даими рәвештә үз-үзеңә тикшерү
Элек күкрәкне үз-үзеңне тикшерү хупланган иде, ләкин соңгы тикшеренүләр шуны күрсәтәул күкрәк яман шешеннән үлемне киметмиАмерика яман шеш җәмгыятенең (ACS) 2005 елгы күрсәтмәләрендә күкрәк яман шешен иртә ачыклау ысулы буларак ай саен күкрәк бизләрен үз-үзеңә тикшерү тәкъдим ителми. Шулай да, даими күкрәк бизләрен үз-үзеңә тикшерү күкрәк яман шешен соңгы стадияләрдә ачыклау һәм гадәти скрининглар арасында барлыкка килергә мөмкин булган яман шешләрне ачыклау ягыннан билгеле бер әһәмияткә ия.
3. Иртә диагностиканың әһәмияте
Күкрәк яман шешен иртә диагностикалауның берничә мөһим өстенлеге бар. Мәсәлән, инвазив булмаган күкрәк яман шешен ачыклау химиотерапиягә мохтаҗлыктан котылырга мөмкинлек бирә. Моннан тыш,Күкрәк яман шешен иртә ачыклау күкрәкне саклаучы дәвалау өчен күбрәк мөмкинлекләр бирә, бу күкрәк тукымасын саклый. Бу шулай ук култык асты лимфа төеннәрен диссекцияләү операциясеннән саклану мөмкинлеген арттыра, чөнки бу өске аяк-кулларда функциональ бозылуларга китерергә мөмкин.Шуңа күрә вакытында диагноз кую дәвалауда күбрәк вариантлар табарга мөмкинлек бирә һәм тормыш сыйфатына йогынтыны киметә.
Иртә диагностикалау ысуллары һәм критерийлары
1. Иртә диагностика: Күкрәкнең иртә җәрәхәтләре һәм патологик раслау
Соңгы тикшеренү нәтиҗәләре күрсәткәнчә, маммография ярдәмендә күкрәк яман шешен тикшерү күкрәк яман шешеннән еллык үлем куркынычын 20% тан 40% ка кадәр киметә ала.
2. Патологик тикшерү
- Патологик диагноз алтын стандарт дип санала.
- Һәрбер визуализация ысулының тиешле патологик үрнәк алу ысуллары бар. Ачыкланган симптомсыз җәрәхәтләрнең күбесе яман булмаганлыктан, идеаль ысул төгәл, ышанычлы һәм минималь инвазив булырга тиеш.
- УЗИ җитәкчелегендә үзәк энә биопсиясе хәзерге вакытта өстенлекле ысул булып тора, ул очракларның 80% тан артыгында кулланыла.
3. Күкрәк яман шешен иртә диагностикалауның төп аспектлары
- Уңай фикерләү: Күкрәк сәламәтлеген игътибарсыз калдырмаска, ә курыкмаска да кирәк. Күкрәк яман шеше - дәвалауга бик тиз җавап бирә торган хроник шеш авыруы. Нәтиҗәле дәвалау белән күпчелек очракларда озак вакытлы яшәүгә ирешергә мөмкин. Төп ачкыч -күкрәк яман шешенең сәламәтлеккә йогынтысын минимальләштерү өчен иртә диагностикада актив катнашу.
- Ышанычлы тикшерү ысуллары: Һөнәри учреждениеләрдә УЗИ тикшерүен һәм маммографияне берләштергән комплекслы ысул тәкъдим ителә.
- Даими тикшерү: 35 яшьтән 40 яшькә кадәр һәр 1-2 елга күкрәк тикшерүе үткәрергә киңәш ителә.
Бастырып чыгару вакыты: 2023 елның 11 августы