CAR-T (Химерик антиген рецепторы Т-күзәнәге) нәрсә ул?
Башта, әйдәгез, кешенең иммун системасына күз салыйк.
Иммун системасы бергәләп эшли торган күзәнәкләр, тукыма һәм органнар челтәреннән тораорганизмны саклый. Катнашкан мөһим күзәнәкләрнең берсе - лейкоцитлар дип тә атала торган лейкоцитлар,алар ике төп төрдә була, алар авыру китереп чыгаручы организмнарны эзләү һәм юк итү өчен берләштерелә якиматдәләр.
Лейкоцитларның ике төп төре:
Фагоцитлар, һөҗүм итүче организмнарны чәйнәп бетерүче күзәнәкләр.
Лимфоцитлар, организмга элеккеге һөҗүмчеләрне истә калдырырга һәм танырга мөмкинлек бирүче һәм аларга ярдәм итүче күзәнәкләртән аларны юк итә.
Фагоцитлар дип берничә төрле күзәнәк санала. Иң еш очрый торган төре - нейтрофил,ул, нигездә, бактерияләр белән көрәшә. Әгәр табиблар бактерия инфекциясе турында борчылсалар, алар билгеләргә мөмкининфекция аркасында пациентта нейтрофиллар саны артканмы-юкмы икәнен ачыклау өчен кан анализы.
Башка төр фагоцитларның да организмның тиешенчә җавап бирүен тәэмин итү өчен үз эшләре бар.билгеле бер төр басып алучыга.
Лимфоцитларның ике төре - В лимфоцитлары һәм Т лимфоцитлары. Лимфоцитлар баштасөяк миендә я шунда калып, В күзәнәкләренә әверелә, яисә тимуска китәбиз, анда алар Т күзәнәкләренә әвереләләр. В лимфоцитлары һәм Т лимфоцитлары аерымфункцияләре: В лимфоцитлары организмның хәрби разведка системасы кебек, үзләренеңмаксатлар һәм аларга саклану чараларын җибәрү. Т күзәнәкләре солдатлар кебек, юк итәләрразведка системасы ачыклаган басып алучылар.
Химерик антиген рецепторы (CAR) Т-күзәнәк технологиясе: ул аспиратив күзәнәк төреИммунотерапия (ACI). Пациентның Т-күзәнәкләре генетик реконструкция аша CAR экспрессиялиэффектор Т күзәнәкләрен максатчанрак, үлемечлерәк һәм тотрыклырак итә торган технологиягадәти иммун күзәнәкләр, һәм җирле иммуносупрессив микротирәлекне җиңә алашешне бетерә һәм хуҗаның иммун толерантлыгын боза. Бу - иммун күзәнәкләренең шешкә каршы махсус терапиясе.
CART принцибы - пациентның үз иммун Т күзәнәкләренең "гадәти версиясен" алып ташлау.һәм ген инженериясен дәвам итегез, зур шешләргә хас максатлар өчен in vitro җыегызперсоналга каршы корал "химерик антиген рецепторы (CAR)", аннары үзгәртелгән Т күзәнәкләрен кертүпациентның тәненә кире кайткач, яңа модификацияләнгән күзәнәк рецепторлары радар системасын урнаштыру кебек булачак,ул Т күзәнәкләренә яман шеш күзәнәкләрен табарга һәм юк итәргә ярдәм итә ала.
BPIH'та CART'ның өстенлеге
Күзәнәк эчендәге сигнал домены структурасындагы аермалар аркасында, CAR дүртбуыннар. Без иң соңгы буын CART кулланабыз.
1stбуын: Бер генә күзәнәк эчендәге сигнал компоненты һәм шеш ингибирлавы бар идейогынтысы начар иде.
2ndбуын: Беренче буын нигезендә бергә стимуллаштыручы молекула өстәлде, һәмТ күзәнәкләренең шешләрне үтерү сәләте яхшырды.
3rdбуын: CARның икенче буынына нигезләнеп, Т күзәнәкләренең шешне тоткарлау сәләтепролиферация һәм апоптозны стимуллаштыру сизелерлек яхшырды.
4thгенерация: CAR-T күзәнәкләре шеш күзәнәкләре популяциясен чистартуда катнаша алаCARдан соң интерлейкин-12 индукцияләү өчен NFAT транскрипция факторын активлаштырумаксатлы антигенны таный.
| Буын | Стимуллаштыру Фактор | Функция |
| 1st | CD3ζ | Специфик Т-күзәнәк активлашуы, цитотоксик Т-күзәнәк, ләкин организм эчендә үрчи һәм яши алмый. |
| 2nd | CD3ζ+CD28/4-1BB/OX40 | Костимулятор өстәгез, күзәнәкнең токсиклыгын, чикләнгән үрчү сәләтен яхшыртыгыз. |
| 3rd | CD3ζ+CD28/4-1BB/OX40+CD134 /CD137 | 2 костимулятор өстәгез, яхшыртыгызүрчү сәләте һәм токсиклыгы. |
| 4th | Үз-үзенә кул салу гены/Аморед CAR-T (12IL) CAR-Tга бару | Үз-үзенә кул салу генын интеграцияләү, иммун факторны экспресслау һәм башка төгәл контроль чараларын куллану. |
Дәвалау процедурасы
1) Лейкоцитларны аеру: Пациентның Т-күзәнәкләре периферик каннан аерып алына.
2) Т күзәнәкләре активлашуы: антитәнчекләр белән капланган магнит бүрәнкәләре (ясалма дендрит күзәнәкләре)Т күзәнәкләрен активлаштыру өчен кулланыла.
3) Трансфекция: Т күзәнәкләре CARны in vitro экспрессияләү өчен генетик яктан үзгәртелә.
4) Күчәйтү: Генетик яктан модификацияләнгән Т күзәнәкләре in vitro шартларында көчәйтелә.
5) Химиотерапия: Т-клеткаларны реинфузияләү алдыннан пациентка химиотерапия алдан үткәрелә.
6) Кабат инфузия: Генетик яктан модификацияләнгән Т-күзәнәкләр пациентка кире инфузия ясый.
Күрсәтмәләр
CAR-T куллану күрсәткечләре
Сулыш системасы: Үпкә яман шеше (кечкенә күзәнәкле карцинома, яссы күзәнәкле карцинома,аденокарцинома), насофаринкс яман шеше һ.б.
Ашкайнату системасы: бавыр, ашказаны һәм юан эчәк яман шеше һ.б.
Сидек системасы: бөер һәм бөер өсте бизләре яман шеше һәм метастатик рагы һ.б.
Кан системасы: Кискен һәм хроник лимфобласт лейкемиясе (Т лимфомасы)чыгарылмаган) һ.б.
Башка яман шеш авырулары: яман шеш, күкрәк, простата һәм тел яман шеше һ.б.
Төп җәрәхәтне алу өчен операция ясала, ләкин иммунитет түбән, һәм савыгу әкрен.
Киң таралган метастазлы шешләр, операция ясап булмый иде.
Химиотерапия һәм нур терапиясенең ян йогынтысы зур яки химиотерапия һәм нур терапиясенә сизгер түгел.
Операциядән, химиотерапиядән һәм нур терапиясеннән соң шешнең кабатлануын булдырмый.
Өстенлекләр
1) CAR Т күзәнәкләре югары дәрәҗәдә максатчан һәм антиген спецификасы булган шеш күзәнәкләрен нәтиҗәлерәк үтерә ала.
2) CAR-T күзәнәк терапиясе азрак вакыт таләп итә. CAR T Т күзәнәкләрен үстерү өчен иң кыска вакыт таләп итә, чөнки бер үк дәвалау эффекты астында азрак күзәнәк таләп итә. Vitro культура циклын 2 атнага кадәр кыскартырга мөмкин, бу көтү вакытын шактый киметте.
3) CAR пептид антигеннарын гына түгел, ә шикәр һәм липид антигеннарын да таный ала, шеш антигеннарының максатлы диапазонын киңәйтә. CAR T терапиясе шулай ук шеш күзәнәкләренең аксым антигеннары белән генә чикләнми. CAR T антигеннарны күп үлчәмнәрдә ачыклау өчен шеш күзәнәкләренең шикәр һәм липид аксым булмаган антигеннарын куллана ала.
4) CAR-T билгеле бер киң спектрлы кабатланучанлыкка ия. Кайбер урыннар берничә шеш күзәнәкләрендә, мәсәлән, EGFRда экспрессияләнгәнлектән, бу антиген өчен CAR гены төзелгәннән соң киң кулланылырга мөмкин.
5) CAR Т күзәнәкләре иммун хәтер функциясенә ия һәм организмда озак вакыт яши ала. Бу шешнең кабатлануын булдырмау өчен зур клиник әһәмияткә ия.